Bu rehberde
TC kimlik numarası ve vergi kimlik numarası rastgele sayılar değildir: son haneleri, önceki hanelerden belirli bir kuralla hesaplanır. Bu sayede formlara yanlış yazılan numaralar, kimseye sorulmadan anında yakalanabilir. Bu rehberde iki numaranın kurallarını, adım adım örnekleri ve doğrulamanın neyi kanıtlayıp neyi kanıtlamadığını anlatıyoruz.
TC Kimlik No Doğrulama
TC kimlik numarasını yazın; 11 hane kuralına uyup uymadığı tarayıcınızda denetlensin. Numara hiçbir yere gönderilmez.
TC kimlik numarasının kuralları
- 11 hanedir ve yalnız rakamlardan oluşur.
- İlk hane 0 olamaz.
- 10. hane: 1, 3, 5, 7 ve 9. hanelerin toplamının 7 katından 2, 4, 6 ve 8. hanelerin toplamı çıkarılır; sonucun 10'a bölümünden kalan 10. hanedir.
- 11. hane: İlk 10 hanenin toplamının 10'a bölümünden kalandır.
Örnek: ilk dokuz hane 123456789
- Tek sıradaki haneler (1+3+5+7+9)
- 25
- Çift sıradaki haneler (2+4+6+8)
- 20
- 10. hane: (25 × 7 − 20) mod 10
- 5
- 11. hane: (ilk 10 hanenin toplamı 50) mod 10
- 0
- Kurala uyan numara
- 12345678950
Bu numara yalnızca kuralı göstermek için hesaplanmıştır; örnek olarak sık kullanılır.
Vergi kimlik numarasının (VKN) kuralı
Vergi kimlik numarası 10 hanedir ve şirketlere, derneklere, vakıflara ve bazı yabancılara verilir. Gerçek kişilerde (şahıs şirketi sahipleri dahil) TC kimlik numarası vergi kimlik numarası yerine kullanılır. VKN'nin son hanesi ilk dokuz haneden şöyle hesaplanır:
- 1
Her haneye sırasını ekleyin
p hanenin sırası (1–9) olmak üzere: t = (hane + 10 − p) mod 10.
- 2
Ağırlıklandırın
t = 9 ise değer 9'dur; değilse değer = (t × 2^(10 − p)) mod 9.
- 3
Toplayın
Dokuz değerin toplamını alın.
- 4
Kontrol hanesini bulun
Kontrol hanesi = (10 − toplam mod 10) mod 10.
| Sıra (p) | Hane | t = (hane + 10 − p) mod 10 | Değer |
|---|---|---|---|
| 1 | 1 | 0 | 0 |
| 2 | 2 | 0 | 0 |
| 3 | 3 | 0 | 0 |
| 4 | 4 | 0 | 0 |
| 5 | 5 | 0 | 0 |
| 6 | 6 | 0 | 0 |
| 7 | 7 | 0 | 0 |
| 8 | 8 | 0 | 0 |
| 9 | 9 | 0 | 0 |
Doğrulama neyi kanıtlar, neyi kanıtlamaz?
Kurala uyan bir numara yalnızca doğru yazılmış olabilecek bir numaradır. Numaranın gerçek bir kişiye ya da şirkete ait olduğunu, kişinin hayatta olduğunu veya formu dolduranın o kişi olduğunu göstermez. Kimlik doğrulaması gereken işlerde (ör. sözleşme, finansal işlem) numara; ad, soyad ve doğum yılıyla birlikte resmî kanallardan (Nüfus ve Vatandaşlık İşleri'nin servisleri, vergi numarası için Gelir İdaresi Başkanlığı'nın sorgulama ekranları) doğrulanmalıdır.
Yazılım geliştiriciler için
- Form doğrulamasında kontrol hanesi kuralını kullanın; kullanıcıya "geçersiz numara" uyarısını hemen gösterin.
- Testlerde gerçek kişilerin numaralarını kullanmayın: kimlik numarası kişisel veridir ve KVKK kapsamındadır. Test Verisi Oluşturucu kurala uyan ama hayali numaralar üretir.
- Numarayı sayı (integer) olarak değil metin olarak saklayın; bazı dillerde büyük sayılar ve baştaki sıfırlar sorun çıkarır.
Sık sorulan sorular
TC kimlik numarası doğrulama nasıl yapılır?
Vergi numarası kaç hanelidir?
Kurala uyan numara gerçek bir kişiye mi aittir?
Girdiğim numara kaydediliyor mu?
Bu rehber genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Vergi, hukuk ve finans konularında kesin karar vermeden önce resmî kaynakları ya da bir uzmanı esas alın. Bir hata ya da güncel olmayan bilgi görürseniz lütfen .