Güçlü şifre nasıl oluşturulur? Uzunluk, parola cümlesi ve şifre yöneticisi

Hesapların ele geçirilmesinin en yaygın nedeni karmaşık saldırılar değil, tahmin edilebilir ya da başka bir sitede sızmış şifrelerdir. İyi haber şu: güçlü bir şifre oluşturmak zor değildir ve birkaç alışkanlıkla hesaplarınızın büyük kısmını korursunuz. Bu rehberde şifrenin gücünü neyin belirlediğini ve pratikte ne yapmanız gerektiğini anlatıyoruz.

Şifrenin gücünü uzunluk belirler

Bir şifreyi kırmanın en kaba yolu bütün olasılıkları denemektir. Olasılık sayısı, kullanılan karakter sayısının şifre uzunluğu kadar kuvvetidir. Her eklenen karakter olasılıkları katlar; bu yüzden uzunluk, karmaşıklıktan çok daha etkilidir. Aşağıdaki tablo, bir sitenin şifre veri tabanı sızdığında güçlü ekran kartlarıyla saniyede 100 milyar deneme yapılabildiği varsayımıyla bütün olasılıkları denemenin ne kadar süreceğini gösterir:

Kaçınılması gereken şifreler

• Doğum tarihi, isim, takım adı, plaka, telefon numarası gibi kişisel bilgiler
• 123456, qwerty, 111111 gibi diziler ve klavye desenleri
• Sözlükte bulunan tek bir kelime ya da sonuna rakam eklenmiş hâli (Galatasaray1905)
• Eski şifrenin küçük bir değişikliği (Ahmet2025 → Ahmet2026); saldırganlar bu değişiklikleri de dener
• Başka bir sitede kullandığınız şifre

Parola cümlesi: hem güçlü hem akılda kalır

Ezberlemeniz gereken birkaç şifre için (bilgisayar oturumu, şifre yöneticisinin ana şifresi) rastgele seçilmiş 5–6 kelimeden oluşan bir parola cümlesi iyi bir seçenektir: "kalem-bulut-pazar-limon-gemi-kova" gibi. Önemli olan kelimelerin anlamlı bir cümle oluşturmaması ve sizin tarafınızdan "seçilmemesi", rastgele belirlenmesidir. Bilinen bir şarkı sözü ya da atasözü güçlü değildir.

Her hesaba ayrı şifre

Bir site saldırıya uğradığında sızan e-posta ve şifre çiftleri, otomatik araçlarla binlerce başka sitede denenir. Aynı şifreyi e-postanızda, bankanızda ve bir forumda kullanıyorsanız forumun sızıntısı e-postanızı da ele geçirtir. Bu yüzden şifrenin gücü kadar tekliği de önemlidir.

Şifre yöneticisi kullanın

Onlarca farklı ve güçlü şifreyi ezberlemek mümkün değildir; şifre yöneticileri bu yüzden vardır. Tarayıcıların ve telefonların yerleşik şifre yöneticileri (Google Şifre Yöneticisi, Apple Şifreler) ya da Bitwarden, 1Password, KeePass gibi ayrı uygulamalar; şifreleri şifreli bir kasada saklar, sitelerde otomatik doldurur ve sahte sitelerde doldurmayarak oltalamaya karşı da korur. Siz yalnızca tek bir güçlü ana şifre hatırlarsınız.

İki adımlı doğrulamayı açın

İki adımlı doğrulama (2FA), şifreniz çalınsa bile hesabınıza girişi engeller. Güvenlik sırasıyla seçenekler:

Şifreniz sızdı mı?

E-posta adresinizin bilinen veri sızıntılarında yer alıp almadığını haveibeenpwned.com üzerinden kontrol edebilirsiniz. Şifre yöneticilerinin çoğu da sızmış ya da tekrar kullanılan şifreleri uyarır. Sızıntıda yer aldıysanız o hesabın ve aynı şifreyi kullandığınız bütün hesapların şifresini değiştirin.